نصب کتابخانه پایتون بدون اینترنت بین‌الملل

سلام به همه دوستان و همراهان عزیز؛ امیدوارم در این شرایط دشوار حالتان خوب باشد و شعله اشتیاقتان برای زندگی و البته یادگیری خاموش نشده باشد. این روزها یکی از پرتکرارترین سوالاتی که از من پرسیده می‌شود این است: چطور وقتی سایت پایتون یا مخازن اصلی باز نمی‌شوند، کارمان را جلو ببریم؟ در این آموزش یک راهکار موقت اما کاملا کاربردی ارائه میدهم. پیش از هر چیز، باید از دوست عزیزم مهدی موسوی تشکر کنم که این مسیر و راهکار را با من به اشتراک گذاشت تا بتوانم آن را به شما برسانم.

نصب کتابخانه پایتون بدون اینترنت بین‌الملل

برای نصب کتابخانه پایتون می‌توان از مخزن‌های پایتونی یا میررهای داخلی استفاده کرد. به‌صورت کلی، برای راه‌اندازی محیط کدنویسی پایتون از صفر بدون اینترنت بین‌الملل به یک فرآیند چهار مرحله‌ای باید طی شود. این چهار مرحله عبارت‌است‌از:

1. نصب پایتون
2. ساخت محیط مجازی (venv)
3. نصب کتابخانه پایتون با میررهای داخلی
4. آماده‌سازی محیط کدنویسی (VS Code و Jupyter)

در ادامه، درباره هریک از این مراحل با جزئیات توضیح می‌دهم.

نصب پایتون

در شرایطی که سایت رسمی پایتون در دسترس نیست، بهترین راه استفاده از وب‌سایت‌های دانلود نرم‌افزار داخلی است. وب‌سایت سافت ۹۸ یکی از بهترین گزینه‌هاست که معمولا آخرین نسخه‌ها را به سرعت قرار می‌دهد.

در سایت سافت ۹۸ عبارت Python را جستجو کنید. نسخه مناسب سیستم‌عامل خود (مثلا ویندوز ۶۴ بیتی) را دانلود کنید. در حال حاضر نسخه‌هایی مثل 3.14 در دسترس هست. فایل دانلودی به‌صورت فشرده است. هنگام باز کردن آن، رمز فایل را soft98.ir وارد کنید.

هشدار پس از اجرای فایل نصب، در همان اولین پنجره، حتما تیک گزینه Add Python to PATH را بزنید. چرا این کار مهم است؟ به عنوان یک برنامه نویس باید بدانید که با این کار، مسیر پایتون به متغیرهای محیطی سیستم شما اضافه می‌شود. اگر این تیک را نزنید، سیستم‌عامل نمی‌تواند دستور python را در محیط ترمینال تشخیص دهد و با خطا مواجه می‌شوید.

ترفند به پوشه‌ای بروید که می‌خواهید پروژه‌تان را در آن شروع کنید. در قسمت بالای پنجره (Address Bar) کلیک کنید، همه متن را پاک کرده و تایپ کنید cmd و سپس Enter بزنید. با این کار، خط فرمان دقیقا در همان مسیر پوشه شما باز می‌شود و دیگر نیازی به دستورات پیچیده cd ندارید. برای تست، در پنجره باز شده تایپ کنید:

python --version

ساخت محیط مجازی (Virtual Environment)

یکی از تفاوت‌های برنامه‌نویس حرفه‌ای با مبتدی، استفاده از محیط مجازی است. محیط مجازی به شما اجازه می‌دهد کتابخانه‌های هر پروژه را جداگانه مدیریت کنید تا تداخلی ایجاد نشود. پایتون به صورت داخلی ماژول venv را برای این کار دارد. در همان ترمینالی که در مرحله قبل باز کردید، دستور زیر را تایپ کنید:

python -m venv ml

در اینجا ml صرفا یک نام برای پوشه محیط مجازی شماست (می‌توانید هر نام دیگری بگذارید، اما ml برای پروژه‌های یادگیری ماشین رایج است). پس از اجرای دستور، پوشه‌ای به نام ml در کنار فایل‌هایتان ساخته می‌شود. حالا باید آن را فعال کنید:

ml\Scripts\activate

به محض فعال شدن، نام محیط یعنی (ml) را در ابتدای خط فرمان مشاهده می‌کنید. این یعنی هر چیزی که نصب کنید، فقط در همین محیط خواهد بود.

نصب کتابخانه پایتون با میررهای داخلی

این بخش قلب تپنده این آموزش است. وقتی به مخزن اصلی (PyPI) دسترسی نداریم، باید از میرر (Mirror) یا آینه‌های داخلی استفاده کنیم که پکیج‌ها را در سرورهای ایران کپی کرده‌اند.

سایت iran.chabokan.net یکی از بهترین مراجع برای این کار است. برای نصب پکیج‌ها، باید از دستور pip install و آرگومان index-url– استفاده کنید تا pip بداند باید به جای خارج، از داخل کشور خرید کند!

فرمول کلی نصب به‌صورت زیر است:

pip install --index-url https://mirror2.chabokan.net/pypi/simple/ package-name

حالا کافی است بجای package-name در فرمول بالا کتابخانه پایتون مدنظر خود را وارد کنید. مثلا، برای نصب نامپای، پانداز، مت‌پلات‌لیب و پایتورچ، دستور زیر را وارد کنید:

pip install --index-url https://mirror2.chabokan.net/pypi/simple/ numpy pandas matplotlib torch

تذکر من در اینجا نصب نسخه CPU پایتورچ را پیشنهاد می‌کنم. چون نصب نسخه‌های GPU (مبتنی بر CUDA) نیازمند دانلود درایورهای سنگین از سایت انویدیا است که در شرایط فعلی بسیار دشوار است. برای یادگیری و تست کدها، نسخه CPU کاملا کفایت می‌کند.

آماده‌سازی محیط کدنویسی (VS Code و Jupyter)

نصب کتابخانه‌ها بدون داشتن یک ویرایشگر خوب فایده‌ای ندارد. پیشنهاد اول من Visual Studio Code است. آخرین نسخه VS Code را هم از سافت ۹۸ دریافت و نصب کنید. سپس، پوشه پروژه را در VS Code باز کنید. کلیدهای ترکیبی Ctrl + Shift + P را بزنید و عبارت Python: Select Interpreter را جستجو کنید. از لیست باز شده، محیط مجازی که خودتان ساختید (که آدرس آن به پوشه ml ختم می‌شود) را انتخاب کنید.

نصب Jupyter Lab

اگر می‌خواهید از محیط نوت‌بوک جوپیتر استفاده کنید، با همان روش میرور داخلی آن را نصب کنید:

pip install --index-url https://mirror2.chabokan.net/pypi/simple/ jupyterlab

سپس با دستور jupyter lab آن را اجرا کنید.

تست محیط کدنویسی پایتون

یک فایل جدید بسازید و کد زیر را برای اطمینان از صحت نصب پایتورچ و سایر کتابخانه‌ها اجرا کنید:

import torch
import numpy as np
print(torch.rand(1))

امیدوارم که شما هم خروجی بگیرید.

به پایان آموزش نصب کتابخانه پایتون بدون اینترنت بین‌الملل رسیدیم. امیدوارم هرچه زودتر به شرایط عادی و اینترنت استاندارد بازگردیم و در آینده هیچ وقت چنین شرایطی را تجربه نکنیم. اما تا آن زمان، این آموزش را با دوستان و همکاران خود به اشتراک بگذارید. لطفا تجربیات خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.